Kể từ ngày 01 tháng 07 năm 2025, hệ thống Tòa án của nước Cộng Hòa Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam không còn Tòa án cấp quận, huyện và Tòa án cấp cao. Hệ thống Tòa án hiện tại vận hành theo 03 cấp là Tòa án Nhân dân cấp khu vực; Tòa án Nhân dân cấp tỉnh và Tòa án Nhân dân tối cao. Vậy, đối với những Quyết định, bản án của Tòa án Nhân dân cấp quận, huyện trước đây có sai sót hoặc vi phạm Pháp luật thì việc yêu cầu Giám đốc thẩm sẽ được thực hiện như thế nào.
Thẩm quyền của Tòa án Nhân dân cấp khu vực
Tòa án Nhân dân cấp Khu vực phụ trách thụ lý và giải quyết các vụ việc trong các lĩnh vực hôn nhân gia đình; đất đai; dân sự; hình sự; kinh tế; yêu cầu mở thủ tục phá sản; tranh chấp quyền sở hữu trí tuệ; chia tài sản hộ gia đình trong giai đoạn xét xử sơ thẩm. Có nghĩa là Tòa án cấp khu vực hiện nay phụ trách toàn bộ vụ việc thuộc thẩm quyền của Tòa án cấp quận, huyện trước kia.
Căn cứ yêu cầu Giám đốc thẩm Bản án, quyết định của Tòa án Nhân dân cấp Khu vực
Yêu cầu giám đốc thẩm chỉ được thực hiện đối với Bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật và phải có những căn cứ phù hợp quy định của Pháp luật, không phải bất cứ Bản án, quyết định nào cũng có thể yêu cầu giám đốc thẩm. Giám đốc thẩm bản chất là việc xem xét lại Bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật nhưng có dấu hiệu vi phạm pháp luật hoặc có tình tiết mới.
Điều 326 của Bộ luật Tố tụng Dân sự quy định Căn cứ kháng nghị Giám đốc thẩm
“1. Bản án, quyết định của Tòa án đã có hiệu lực pháp luật bị kháng nghị theo thủ tục giám đốc thẩm khi có một trong những căn cứ sau đây:
a) Kết luận trong bản án, quyết định không phù hợp với những tình tiết khách quan của vụ án gây thiệt hại đến quyền, lợi ích hợp pháp của đương sự;
b) Có vi phạm nghiêm trọng thủ tục tố tụng làm cho đương sự không thực hiện được quyền, nghĩa vụ tố tụng của mình, dẫn đến quyền, lợi ích hợp pháp của họ không được bảo vệ theo đúng quy định của pháp luật;
c) Có sai lầm trong việc áp dụng pháp luật dẫn đến việc ra bản án, quyết định không đúng, gây thiệt hại đến quyền, lợi ích hợp pháp của đương sự, xâm phạm đến lợi ích công cộng, lợi ích của Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của người thứ ba.
2. Người có thẩm quyền kháng nghị quy định tại Điều 331 của Bộ luật này kháng nghị bản án, quyết định của Tòa án đã có hiệu lực pháp luật khi có một trong các căn cứ quy định tại khoản 1 Điều này và có đơn đề nghị theo quy định tại Điều 328 của Bộ luật này hoặc có thông báo, kiến nghị theo quy định tại khoản 2 và khoản 3 Điều 327 của Bộ luật này; trường hợp xâm phạm đến lợi ích công cộng, lợi ích của Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của người thứ ba thì không cần phải có đơn đề nghị”.
Chúng ta cần lưu ý, việc kháng nghị Giám đốc thẩm ngoài có căn cứ thì cần phải có đơn đề nghị hoặc thông báo, kiến nghị của đương sự hoặc người có thẩm quyền. Do đó, để bản án, quyết định được giải quyết theo thủ tục Giám đốc thẩm là vô cùng khó khăn. Bởi thực tế không phải đương sự nào cũng có thể biết được bản án, quyết định của Tòa án cấp khu vực sai phạm nội dung gì và làm thế nào để có thể kháng nghị giám đốc thẩm.
Thời hạn để đương sự yêu cầu kháng nghị Giám đốc thẩm không dài
Bất cứ yêu cầu nào nói chung và kháng nghị giám đốc thẩm đối với bản án, quyết định nói riêng đều phải có thời hạn. Đây là khoảng thời gian theo quy định của pháp luật, đương sự hoặc người có thẩm quyền phải có đơn đề nghị hoặc yêu cầu kháng nghị giám đốc thẩm đối với bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật có vi phạm pháp luật hoặc có tình tiết mới.
Khoản 1- Điều 327 của Bộ luật Tố tụng Dân sự quy định về thời hạn đề nghị kháng nghị Giám đốc thẩm như sau: “Trong thời hạn 01 năm, kể từ ngày bản án, quyết định của Tòa án có hiệu lực pháp luật, nếu phát hiện có vi phạm pháp luật trong bản án, quyết định đó thì đương sự có quyền đề nghị bằng văn bản với người có thẩm quyền kháng nghị quy định tại Điều 331 của Bộ luật này để xem xét kháng nghị theo thủ tục giám đốc thẩm”.
Thẩm quyền kháng nghị bản án, quyết định theo thủ tục giám đốc thẩm
Kể từ ngày 01 tháng 07 năm 2025, trong hệ thống tòa án của Nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam chỉ còn lại Tòa án cấp Khu vực; Tòa án cấp tỉnh và Tòa án tối cao nên thẩm quyền kháng nghị Giám đốc thẩm bản án, quyết định sơ thẩm có hiệu lực pháp luật cũng có sự thay đổi. Trước đây, đối với bản án, quyết định có hiệu lực pháp luật do Tòa án Nhân dân cấp quận, huyện ban hành thì thẩm quyền kháng nghị giám đốc thẩm sẽ thuộc Tòa án Nhân dân cấp cao.
Sau khi sắp xếp và sáp nhập lại các đơn vị hành chính và các cơ quan công quyền của Nhà nước. Hệ thống Tòa án nói riêng không còn Tòa án Nhân dân cấp cao, đối với việc kháng nghị giám đốc thẩm bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật của Tòa án Nhân dân khu vực sẽ thuộc thẩm quyền của Tòa án Nhân dân cấp tỉnh.
Khoản 1- Điều 37 của Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Tố tụng Dân sự quy định thẩm quyền của Tòa án Nhân dân cấp tỉnh như sau: “Tòa án Nhân dân cấp tỉnh có thẩm quyền giải quyết theo thủ tục phúc thẩm những vụ việc mà bản án, quyết định chưa có hiệu lực pháp luật của Tòa án Nhân dân khu vực bị kháng cáo, kháng nghị; giám đốc thẩm, tái thẩm bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật của Tòa án Nhân dân khu vực nhưng bị kháng nghị theo quy định của Bộ luật này”.
Việc quy định Tòa án cấp tỉnh có thẩm quyền kháng nghị Giám đốc thẩm đối với Bản án, quyết định đã có hiệu lực của Tòa án cấp Khu vực sẽ tạo thuận lợi nhất định cho người dân, giảm bớt việc đi lại do Tòa án cấp cao trước đây chỉ có địa điểm ở một vài thành phố lớn. Tuy nhiên, cũng có đã có một số lo ngại cho rằng khi Tòa án cấp tỉnh được giao thẩm quyền Giám đốc thẩm đối với bản án, quyết định đã có hiệu lực của Tòa án cấp dưới trực tiếp khi những sai sót có thể bị bỏ qua bởi quan hệ cục bộ địa phương.
Những người có quyền kháng nghị Giám đốc thẩm bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật của Tòa án cấp khu vực.
Đương sự có thể là người phát hiện ra những sai sót, những vi phạm pháp luật liên quan đến Bản án, quyết định đã có hiệu lực của Tòa án cấp Khu vực. Tuy nhiên, đương sự chỉ có thể gửi đơn đề nghị người có thẩm quyền kháng nghị theo thủ tục Giám đốc thẩm đối với bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật của Tòa án Khu vực. Do vậy, có thể nhanh chóng phát hiện ra căn cứ và chứng cứ yêu cầu kháng nghị giám đốc thẩm trong thời hạn quy định pháp luật là điều cực kỳ quan trọng. Bởi nếu thời hạn kháng nghị không còn thì việc yêu cầu sẽ không mang lại kết quả gì.
Hãy tham vấn về nội dung Bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật
Ngay sau khi nhận được Bản án, quyết định có hiệu lực của Tòa án, đương sự nếu cảm thấy nội dung Bản án, quyết định của Tòa án ban hành có nội dung không phù hợp hoặc gây ra sự bức xúc thì đương sự nên tham vấn ý kiến của phía Luật sư hoặc những người hiểu biết pháp luật. Việc nhanh chóng phát hiện ra những sai sót trong bản án, quyết định đã có hiệu lực giúp đương sự kịp thời thực hiện các thủ tục pháp lý để bảo vệ quyền lợi của mình.
Quý khách hàng nếu có nhu cầu tư vấn pháp lý, thực hiện thủ tục khiếu nại Giám đốc thẩm, tái thẩm đối với Bản án, quyết định đã có hiệu lực của Tòa án Nhân dân cấp quận huyện (cũ) hoặc Tòa án Nhân dân cấp Khu vực, hãy liên hệ trực tiếp với Luật sư của chúng tôi theo các thông tin sau:
Công ty Luật TNHH Dương Khôi Minh
Địa chỉ: Số 7-9, Ngõ 87 Phố Yên Duyên, P. Hoàng Mai (P. Yên Sở cũ), TP Hà Nội
Website: luatduongkhoiminh.com
Hotline: 0904.680.383 – 0906.238.583.
